ARTIGO 2. A VIOLENCIA DE XÉNERO NA NOSA SOCIEDADE. LUIS LEIRO GONZALEZ, COORDINADOR ASOCIACION INCLUSION.

 

Introducción

 

Nesta sociedade do século XXI son moitos os novos fenómenos emerxentes que estamos a albiscar e paradoxicamente outros fenómenos antigos que non fan máis que rexurdir tristemente para o noso sonrroxo social.

A violencia de xénero cóbrase cada ano ducias de mortes, mortes froito da sen razón. Tratremos de profundizar nos seguintes epigrafes nas situacións, causas, efectos, consecuencias e posibles solucións dun fenómeno que vai en aumento.

 

 

Violencia tolerancia cero

 

 Por activa ou por pasiva a Violencia de xénero debe ser desterrada da sociedade. Esta idea compartimo-la dende moitas entidades sociais que como inclusión estamos a traballar contra desta lacra.

Todos estamos dacordo en que a Violencia de Xénero baseada en diferenzas entre sexos esta mal, pero algúns dos nosos comportamentos a toleran.

Estatísticamente, os datos recollidos por Inés Alberdi no  traballo Violencia: tolerancia cero editado pola Fundación La Caixa, sinalan que o número de mulleres mortas a man da súa parella ou ex-parella medra considerablemente en España. Das 54 víctimas mortais no  ano 1999 se  pasou a 72 en 2004.

Andalucía (con 13 víctimas en 1999 e 19 en 2004), Cataluña (9 en 1999; 11 en 2004) e a Comunidade Valenciana (6 en 1999 e 9 en 2004) son territorialmente as rexions nas que o número de agresions  foi maior.

O incremento do número de víctimas se corresponde cunha multiplicación das denuncias nunha proporción notablemente maior. Das 43.313 denuncias recollidas en 2002 vinculadas a  violencia de xénero se  pasou a 57.527, en 2004.
De esta cifra total de demandas, 40.518 teñen por obxeto accions constitutitivas de delito e 17.009 se refiren a conductas tipificadas como faltas leves. A pesares do incremento de denuncias por malos tratos realizadas polas mulleres, estimado en 7.000 novas demandas anuais, o número de agresions en España que permanecen no  olvido continúa sendo moi importante.

 

 

Violencia familiar

 

De todalas mostras actuais de maltrato, a violencia doméstica constitue, sociolóxicamente, unha das maiores lacras da actualidade. Segundo a doutora Inés Alberdi, a violencia contra as mulleres ten a súa orixe no  patriarcado, unha forma de dominio e de organización social a  que  contribuiron históricamente a filosofía, a relixión e todo o conxunto da cultura occidental.

A organización patriarcal  alimentou o maltrato cara as mulleres nas súas máis diversas formas, de entre as que a doctora Alberdi destaca:
- A violencia e o acoso sexual.


- A violación como arma de guerra.


- O tráfego de mulleres.


- A violencia familiar e conxugal.


Nos últimos tempos, nembargantes, a multiplicación do número de divorcios pon en cuestión o mantemento da sociedade patriarcal. En España, o número de separacions e divorcios  foi en aumento progresivo nos últimos 20 anos. Na actualidade, anualmente contraen matrimonio unhas 200.000 parejas e se producen 100.000 rupturas legais.

 

 

Violencia física, psíquica o sexual

 

Analicemos cales son os comportamentos dos violent@s que non debemos tolerar:

Violencia física;

                           Lle insulta ou ameaza

                           Producelle medo

                           Chega a empuxala ou a golpeala

Violencia psíquica ou desvalorización;

                           Non ten en conta as súas necesidades

                           Non valora o traballo que realiza
                           Ironiza, non valora as súas creenzas

Violencia psíquica de control;

 Impedimento de ver a súa familia ou ter  relacións con amigos e veciños 

Decide o que pode ou non facer

Retiralle o diñeiro que ela gaña

Violencia sexual;

                          Forza as relacións sen consentimento

 

 

 

CADA VEZ SON MÁIS XÓVENES AS MULLERES AFECTADAS POR ESTA LACRA

 

 

 

A Prostitución, outra forma de violencia.

 

O combate contra a prostitución e parte integrante do combate polos Dereitos Humanos; debemos loitar por todos e cada un de weles e non renunciar nin vender ningún. A defensa dos principios e dos ideais do Convenio do 2 de decembro de 1949, onde Nacións Unidas adoptou a Convención Internacional Contra a Trata de Persoas e alotacion da Prostitución, non parece interesar. E dfebemos preguntarnos, porque esos principios non interesan, e atopariamonos con que esa fillosofía é contraria ó liberalismo que está a triunfar.     Atopámonos nun contexto no que os / as que loitamos en pro do Convenio de 1949 podemos ata ser tachados/as de inimigas/os da liberdade polos partidarios da legalización.  Fins económicos.  Regularizar a prostiución e o mellor xeito de consolidala e desenvolvela, non tanto de loitar contra ela, xa que permite unha mellor organización da súa explotación. O que non sería malo senon se tratar de unha actividade vexatoria contra a muller. Non beneficia a esta. Eso sabeno moi ben as organizacions de proxenetas e traficantes que así poderán contratar mozas lastinoamericanas, asiáticas, africanas,ou procedentes do Este de Europa, drogadictas ou outras excluidas, marxinadas ou pobres; o mercado e amplio e variado. Imos a poder organizar con tranquilidade o paso de todas estas mulleres, que teñen en común ter outro problema que causa marxinación ou exclusión (na meirande parte probes), dos paises con excasos recursos os ricos.  ¿Podemos aceptar esa alternativa como solución a pobreza das mulleres? .¿Acaso non debemos loitar contra ese sistema de sociedade que empobrece as mulleres obrigandoas a aceptar esta solución?. ¿Eso é ser amigo/a da liberdade?.

 

 

 

 

Violencia laboral

 

O traballo é un factor determinante no desenrrolo social dunha persoa, tendo esto en conta debemos plantexarnos cal é a situación da muller no mercado laboral e os condicionantes sociais que isto representa.

Diferenzas salariais: está demostrado que a muller cobra menos por realizar o mesmo traballo. Ademáis se agochan traballos iguais con diferentes denominacions e categorías: ej. Si é home xerente, si é muller secretaria co  mesmo traballo, administrativo.

Profesions vedadas (non legalmente). A prohibición legal de realizar traballos se agocha nunhas supostas menores cualidades ou problemas físicos o que resulta evidente que non se nos primeiros casos e no último (mineira) representamos a última profesión prohibida para a muller.

 

 Marta Salorio, é un exemplo do que pretendemos amosar, unha fotografa muller que fotografía homes, cando o “normal” é o inverso.

 

 Mónica Alonso, realiza unha labouraestrana” é animadora “paiasa”.

 

 

Acoso (Mobing):

 

O acoso psicolóxico no  traballo (mobbing) é un fenómeno que se ven producindo dende fai moito tempo o que recentemente se lle está prestando atención dende os xuzgados do social.

 

Os estudiosos do tema definen o acoso laboral polos seus síntomas e as súas causas: unha presión psicolóxica desmesurada exercida no  traballador que se manifesta nunha conducta abusiva a través de comportamentos, palabras, actos, xestos e escritos que son susceptibles de atentar contra a personalidade, a dignidade ou a integridade física o psíquica do individuo, pudiendo poñer en perigo o seu emprego ou degrada-lo clima laboral.

 

O noso ordeamento xurídico non contemplou de xeito especifico esta figura ata a derradeiraLei de Acompañamento”. Por outra banda, a maioría dos traballador@s descoñecen que é o acoso psicolóxico. Nembargantes, diferentes resolucións xudiciais, estudios científicos e doctrinais  comenzaron a abrir un proceso encamiñado a regular legalmente este problema que cada día se da con más asiduidade nas relacións laborais. En consecuencia, anque con dificultades, é posible contrarrestar estas conductas tentando liberar a  víctima mediante a axuda de profesionais da saude, xurídica e sindical, do resultado perverso do acoso psicolóxico no eido laboral.

 

O acosador pode ser un xef@, un subordinado, un compañeiro de traballo, e incluso un grupo.  Anque non existen datos determinantes,   estos revelan:

1. Que en moitos dos casos son os xef@s os que exercen acoso sobor dos subordinad@s, xa que se produce unha situación de xerarquía que leva a conflictos de poder ou a posibilidade de abusar do mismo.

2. Hai quenes manteñen que adoita ser exercido por xef@s de cargos intermedios, cun carácter resentido e mediocre.

3. No caso de compañeir@s de traballo o conflicto soe deberse a unha conducta competitiva entre persoas que desempeñen similares tarefas, ou que se postulan por un mesmo ascenso.

 

Conclusións

 

A violencia de xénero é unha lacra social que ten múltiples ramificacións na nosa sociedade. As solucións deben ser multidisciplinares, que van dende un programa pedagógico específico nas escolas, unha sensibilización social, un endurecemento do código penal ata unha seríe de trocos na forma de percibir a muller dende certos eidos da sociedade actual.

 

Bibliografía

*Castells, Manuel (1998) La era de la información, Vol. 3, Fin de Milenio, Alianza Editorial, Madrid.

*Castells, Manuel (1998) The Information age: Economy, Society and culture. Vol. I, The rise of the network society. Vol II, The power of identity; Blacwell Ed., London.

*Giddens, Anthony (2000) Il mondo che cambia. Come la globalizzazione ridisegna la nostra vita, Il Mulino, Bologna.

*Krugman, Paul (1997) Un’ossessione pelicorosa. Il falso mito dell’economia globale. Ed. Etaslibri, Milano.

*Krugman, Paul (1999) Internacionalismo Pop, Editorial Norma, Bogotá; pags. 201 y 201.

* Stiglitz, Joseph E. (2004). Los felices 90. La semilla de la destrucción. Taurus. Pensamiento