ARTIGO 4. O 21 de seTEMbro Dia Mundial do Alzheimer. MARINA SANTIAGO BUEY, LOGOPEGA E LEDICIA CASTRO ASENDE, TRABALLADORA SOCIAL.

iNTRODUCCIÓN

Faremos un percorrido por esta efeméride o porqué da súa conmemoración e un análise desta doenza que apunta a ser un dos problemas sanitarios máis importantes dos nosos tempos.

A EFEMERIDE

O 21 de setembro celébrase o día mundial do Alzheimer, data elixida pola Organización Mundial da Saúde e a Federación Internacional de Alzheimer. O propósito desta conmemoración é dar a coñecer a enfermidade e difundir información respecto diso, solicitando o apoio e a solidariedade da poboación en xeral, de institucións e de organismos oficiais. O nome de Alzheimer foi elexido para esta doenza en lembranza de Alois Alzheimer, un psiquiatra alemán que describiu por primeira vez esta enfermidade.

A DOENZA

A enfermidade de Alzheimer é unha enfermidade dexenerativa cunha expectativa longa de vida desde que se diagnostica ata a morte polo que o periodo no que a persoa doente convértese en dependente doutra persoa é longo, requirindo coidados durante anos. Nos primeiros estadios da enfermidade o sentimento de perdida é compartido polo enfermo e familiares, pero cando avanza a enfermidade, o enfermo vai perdendo conciencia dela e mentres a súa dependencia cada vez é maior, o sentimento de perdida por parte dos familiares aumenta tamén, require máis coidados e dedicación, e o familiar ve como a persoa querida esta viva e presente pero é outra persoa distinta á que coñecemos.
Ademais dos máis coñecidos síntomas do coidador: o estrés, a dificultade para concentrarse, irritabilidade, síntomas depresivos, illamento, insomnio, ansiedade e problemas médicos, obsérvase en moitos familiares destes enfermos un sentimento de culpa que agudiza aínda máis o malestar.

¿Por que se producen estes sentimentos de culpa?, entre as principais causas que os producen están o pensar que é capaz aínda de gozar da vida mentres que a outra acode non, os sentimentos irreais de ter que ser sempre perfectos, pensar que debe sentir sempre agarimo por esa persoa e atendelo todo, chegar a ter sentimentos negativos cara á outra acode chegando a desexar que desapareza ou morra, sentimentos de enfado cos outros membros da familia por non participar o suficiente no coidado, os sentimentos de fallar se a persoa doente debe ingresar nunha residencia.

¿Que pode facer a/o coidador/a para enfrontarse a estes sentimentos?
* Aceptalos como unha fase do “loito” que supón unha perda e son normais nunha persoa que está na súa situación.
* Aprender a perdoarse e aceptar as limitacións, aceptar que non hai ninguén perfecto en actitudes e accións. Compartir os sentimentos de dor cos demais e ter abofé que o pedir axuda non é un síntoma de debilidade, ás veces é posible que non podamos analizar esta culpabilidad e que necesitemos axuda.
* Convencerse de que coidándose estará en mellores condicións de coidar á outra persoa. É preciso coidarse para non converterse tamén en enfermo, ¿Como face-lo?:

a) Facer cousas que lle gustan e recrean, manteña as súas anteriores afeccións e desenvolvendo novas compaxinándoas co coidado do enfermo.

b) Concederse tempo para descansar e relaxarse, o estrés faralle máis vulnerable a outras enfermidades.

c) Facer algo de exercicio físico, pode ser simplemente pasear media hora cada día. O exercicio físico reduce o estrés e estudos recentes indican que tamén é beneficioso para aliviar síntomas depresivos.
d) Unha dieta equilibrada, aínda que isto pareza obvio moitos coidadores/as non o fan. Moitos carbohidratos, froitas, froitos secos, aceite de oliva, legumes, verduras en abundancia, peixe azul e carne branca. Comer alimentos baixos en graxas saturadas e colesterol. Limitar a inxestión de sal. Eliminar calorías se é necesario, para manter o peso nos niveis recomendados.

O poder realizar isto moitas veces é difícil por falta de tempo e dificultades para acceder a estas actividades. É importante pedir axuda cando se necesite, contratar persoal de axuda domiciliaria se é necesario para ter tempo libre e/ou acudir ás asociacións de familiares onde atopar orientación e axuda, e nos casos necesarios solicitar axuda psicolóxica profesional.

Bibliografía
- A enfermidade de Alzheimer na familia. 1999. Pfizer.
- Alzheime´s Disease and Related Disorders Association. Chicago. A pena, o loito e a culpabilidad. 2004.
- Espert.R. Neuropsicología. Apuntes Doctorado. 2003.
- Sharon Fish. Enfermos de Alzheimer. Como coidalos/como coidarse. Edicións mensajero. Bilbao: 1990.