Artígo 5. O Centro de Infancia - Ludoteca Inclusión. Carolina Patiño Freire, ludotecaria xefa.

RESUMO

O que segue é un artígo introductorio sobre unha realidade que me preocupa e a que volverei máis adiante.

Para comezar definirei o concepto de xogo e as súas utilidades, asi como as características nas que @ nen@ desenrrola o seu potencial ca axuda do xogo tradicional ou empregando as novas tecnoloxías presentes no centro. Estes elementos ou características positivas para o neno son os que pretendemos potenciar co Centro de Infancia-Ludoteca Inclusión. Os derradeiros apartados os adico ás magnitudes concretas do proxecto; A aula de informática, a Sala de xogos,…

INTRODUCION

Para achegarnos a un concepto definición de ludoteca-centro de infancia podemos empregar a etimoloxía, así a palabra ludoteca veñen do latín “ludos” que significa xogo, festa, a cal foi unidade á palabra “theca” que significa caixa ou local para gardar algo. Máis aló desta definición as ludotecas non só son locais onde se gardan xogos e xoguetes, non son un simple depósito de xoguetes. Si tratamos de achegarnos o concepto “Centro de infancia” tenríamos que facer referencia a todolos aspectos que rodean o neno, pero nos que o xogo representa un papel prioritario. As novas tecnoloxías representan un papel pioritario tanto na vida do neno como no noso centro.

HISTORIA DAS LUDOTECAS

A primeira ludoteca data de 1934, na cidade de “Os Anxos”, California. Esta, copiaba é sistema dunha biblioteca de préstamo deixando en lugar de libros, xoguetes para utiliza-los na casa. En Europa, a ludoteca non apareceu ata 1959, en Dinamarca. Coa publicación da Carta dos Dereitos do Neno en 1959, onde se recolle no punto 7c o dereito do neno ao xogo. Os centros de infancia con ludoteca son un concepto novo que pretende combinar os beneficios dunha ludoteca con prestar ademáis otros servizos que permitan unha atención integral do neno.

A LUDOTECA

A ludoteca é un espazo deseñado para posibilitar vivencias lúdicas con resultados positivos para os nenos/as, a familia e a comunidade.
Aínda que o noso obxectivo principal é crear un espazo para o desenvolvemento do neno a través do xogo e a participación nas actividades lúdico formativas.

Se se define a ludoteca como un lugar destinado ao goce creativo do tempo a través da actividade lúdica atopamos unhas implicaciones básicas:

1º Non son para ocupar ou usar o tempo libre senón para ¿gozar? un tempo que en virtude do tipo de actividade que se realiza en o, adquire a dimensión de deliberado.

2º Os xoguetes cos que se vai a dotar o centro de infancia Inclusión son aqueles pertinentes para facilitar unha convivencia lúdico pedagóxica, non se trata de poñer ao usuario e o xogo ao servizo do xoguete senón ao contrario.

3º O que facer na ludoteca debe corresponder a unha programación definida cunha intencionalidade que vai máis aló de simplemente encher un espazo cun banco de xoguetes.

O meu papel como ludotecaria é bastante complexo na medida que non debe concertarse exclusivamente a animar a xogar senón que planificar unha aprendizaxe progresiva tendo en conta os intereses e os coñecementos previos dos usuarios/as, organizar amentes lúdicos pedagóxicos que ofrezan unha diversidade de estímulos e que susciten unha realidade rica en matices, tornando a situación didáctica en algo suxerente. Crear un ambente de comunicación, motivación, participación en torno a actividades que desmitifican o erro, o “perder”, valorando o esforzo e a superación de dificultades.

A continuación suscítanse unha serie de cuestións que sinalan a necesidade e a importancia da ludoteca Inclusión na sociedade actual:
1º ¿Cal é o tempo que teñen os/as pequenos/as para xogar?
A modernidade esixe que o individuo incorpórese o máis cedo posible e coa máxima capacidade profesional ao mercado de traballo, polo que os pais e profesores preocúpanse por ¿formar? a os/as pequenos/as polo que as cargas docentes e extracurriculares deixan moi pouco marxe de tempo ao neno/a para o xogo libre.

2º ¿Cales son os espazos reservados a os/as pequenos/as para xogar?
As modernas cidades resultan un escenario inadecuado para o xogo infantil, por risco do tránsito e a ausencia de áreas previstas a tal fin.

3º ¿Xoga o neno con outros do seu mesma idade?
A disminución do número de fillos nas familias conspira contra a posibilidade de atopar compañeiros con quen xogar de modo cotiá.

4º ¿Con que recursos conta o neno para xogar?
Desde a conversión en mercancías os comerciantes e fabricantes de juguetes, mediante a manipulación da publicidade a través dos medios de comunicación, estimulan a cultura de consumo que nada ten que ver co verdadeiro valor do xoguete como motivador da acción lúdica.

5º.-Teñen as novas tecnoloxías un papel axeitado, lonxer do bélico ou matar indios ou alienixenas?.

Esta posibilidade alineante que estimula a violencia, a competición irracional, a diferenciación sexista no tratamento dos xogos e xoguetes ten como terrible consecuencia que anula a socialización, a comunicación. A única solución rescatar o xogo tradicional, empregando tecnoloxía ou non de aí unha das labouras de importancia da Ludoteca Inclusión.

AULA INFORMATICA

A aula informática albiscase como unha ferramenta de apoio indispensabel na sociedade do coñecemento que estamos a vivir. Os nenos deben familiarizarse ca súa ferramenta de traballo e de vida máis factible, que gaña peso na sociedade actual co paso do tempo e que rixe o nos desenrrolo presente e futuro. Os nenos poden así, aprender cas técnicas máis avanzadas sen perder de vsita o papel do xoguete tradicional, facendo unha función multiplicadora que favorece o desenrrolo dos nen@s.

MAGNITUDES DO PROXECTO

O proxecto de creación dun Centro de infancia-ludoteca Inclusión presenta dous aspectos importantes a tratar: a xestión cotiá do centro e a elevada inversión precisa para o seu establecemento. En canto a inversión estimada nuns 128.000€ dos que 82.000€ forón concedidos en reserva polo programa de fondos europeo Feoga da Terra das Mariñas e as aportacións anuais da Deputación de A Coruña, todo isto precisará dunha aportación da propia Asociación e toda a axuda que veña será precisa.

Cara o manteñemento contemplase o alugueiro dun local axeitado e a asistencia de duas profesionais, todo isto contemplado nun Plan de xestión a 5 anos que desenrrola o traballo do Centro.