ARTIGO 6.
MEDIDAS CARA A INTEGRACION. Santiago González Avión, Tania
Cobas González
e Irene Jiménez Cortiña, Técnicos FSXG-Acceder Lugo.
¿Qué
e a FSXG?
a Fundación Secretariado Xeral
Xitano É unha Entidade Social sen Ánimo de Lucro e de ámbito estatal, cuxo fin
fundamental e a promoción integral da Comunidade xitana dende o recoñecemento
da súa Identidade Cultural
Obxetivos
principais da FSxG
ü
Traballar pola promoción integral dos xitanos/as na Sociedade Española
ü
Fomentar a participación
e implicación activa da comunidade xitana no seu propio desenrrolo
ü
Mellora-la imaxe
pública do pobo xitano na sociedade
ü
Difundir os valores
culturais propios do pobo xitano nunha sociedade intercultural
ü
Colaborar con persoas,
asociacioes, ONGs, plataformas e organismos tanto públicos como privados que
traballen pola promoción da comunidade xitana
MODALIDADES DE ACTUACION
ü
Desenrrola programas
de intervención directa
atendendo a diferentes necesidades da poboación xitana
ü
Actuacions destinadas o fomento de Políticas máis activas dirixidas a Comunidade xitana
Problemas fundamentais de acceso o emprego
l
Dificultades de acceso a formación profesional regrada e ocupacional
l
Desenrrolo de profesions tradicionais, que ben se
realizan de modo informal e en precario, ben están en forte proceso de
recesión, ou ben precisan unha reconversión e adaptación nos seus modos de
exerce-las
l
Influencia de componentes de tipo cultural (valor que
se otorga o emprego), así como de hábitos, tradicions e referencias,
(matrimonios moi xóvenes, pouca experiencia de socialización, non presenza en
redes informais, etc.), que non favorecen a incorporación o mercado laboral
normalizado
l
Condicionantes relacionados co hábitat e as
condicions de vida, así como cós prexuizos e estereotipos sociais, que se
convirten en barreiras para o acceso o traballo por conta allea
A EDUCACION
A Primaria cúmprese. Os xitanos queremos que os nosos fillos e
fillas vaian aprender á escola. O problema chega na Secundaria. A reforma educativa
que obrigou á escolarización deica os 16 anos non nos axudou. Os cambios que
implicou foron radicais. Que os rapaces de 12 anos tivesen que cambiar de
centro e ir ó instituto sendo tan noviños non foi positivo, polo menos para
nós. Aquí entran en xogo moitos matices. Que unha nena de 12 anos comparta
espazo con adolescentes de ata 18 incomódanos. A realidade é así. Insisto, non
a imos xulgar. Se cadra temos que aprender a confiar e a non protexernos tanto
entre nós, pero a nosa historia, a que levamos nos nosos xenes, cóntanos que
fomos moi perseguidos, e isto, intuitivamente, lévanos a gorecernos entre nós.
Outro matiz é que a educación académica e regulada non foi vista como un valor.
Esa necesidade de coñecementos útiles ou aplicables para determinadas
disciplinas deixábase para outros. Agora procuramos corrixilo ou, mellor dito,
apoiamos ó xitano ou á xitana que quere estudar unha carreira. E, por matizalo
aínda máis, direille que moitas veces o xitano non ve reflectida a súa realidade
na escola. É máis, séntese alleo ó que lle contan.
A VIVENDA
Estamos chegando a unha estrutura de cidades herméticas. Antes,
certo que había menos veciños, menos barrios e menos rúas, pero podías atopar
nunha mesma rúa, ou nunha próxima, diferentes tipos de persoas, a veciñanza era
heteroxénea. Agora as zonas clasifícanse cada vez máis e sepáranse os grupos
sociais. E aínda que os elevados prezos da vivenda lle afectan a toda a
sociedade, sen dúbida ningunha, nos grupos máis marxinais e con menos recursos
fai estragos. Destes formamos parte as familias xitanas. Vémonos abocados a
marchar lonxe dos centros das cidades e buscámonos para estar arroupados, co
que acabamos creando espazos propios. Aínda non hai moito, na miña cidade isto
non era así. As familias xitanas vivían en moitas casas, rúas e lugares. Parece
que como agora non é así, non o foi nunca. E non, isto mudou.
A EXCLUSION SOCIAL QUE PADECEMOS
Seguimos a ser unha minoría, non censada, porque ninguén nos
pregunta se somos xitanos e non hai un apartado para cubrilo no padrón. Pero
facemos moita vida de comunidade e isto lévanos a recoñecérmonos. Pode
sorprenderlle a quen non queira entender que a familia é tan importante para
nós, tan determinante que mesmo nos distingue fisicamente. Eu son capaz de
saber os apelidos polas faccións, é como se nos delatase un trazo físico
característico: os ollos azuis, os beizos finos, a pel escura.
A Tolerancia é...
* unha actitude aberta, humilde, que
valora positivamente os intercambios igualitarios, o respecto ás diferencias, a
superación das ideoloxías pechadas, que dogmatizan sobre o curso inevitable da
historia.
* unha actitude crítica, non
conformista, capacidade de loita contra a violencia estructural e a inxustiza
social.
* unha disposición ou virtude que
consiste esencialmente na consideración e o respecto ás diferencias das persoas
e grupos, que compoñen unha sociedade ou comunidade. â
a supremacía do valor das persoas, da súa dignidade, das súas características
específicas, das diferentes identidades e, en consecuencia, implica
consideración ás opinións doutras persoas e grupos, ás súas crenzas ou
prácticas, anque non se compartan, consideración que non debe supoñer o aceptar
a conculcación dos dereitos fundamentais da persoa.
* unha predisposición interior da persoa para acoller e
admitir a diferencia, a estranxería, as novidades, sen que o que é diferente e
propio de cada ser humano, perdan a súa esencia, unidade e identidade.
* unha virtude social, que implica un compromiso ético ou
mesmo unha obriga moral... â un dereito, unha esixencia moral no ámbito da
convivencia, xa que fomenta a comprensión, a solidariedade, a superación dos
odios e dos egoismos no marco das complexas relacións sociais, que imperan nas
actuais formas de vivir..
Todas estas definicións recoñecen que a tolerancia é unha
necesidade non só para a sociedade civil, senón tamén para a supervivencia
mesma da humanidade. Neste sentido o Preámbulo da carta das Nacións Unidas
sobre, o ano Internacional da tolerancia, pon de manifesto que hai que
practicar a tolerancia para manter a paz, a xustiza, o respecto ós dereitos
humanos e promover o progreso social. A tolerancia só se pode manifestar na súa
forma máis activa nun marco no que se respecten a dignidade da persoa humana e
as liberdades públicas-.
A tolerancia non é....
* piedade, complacencia, resignación
ou -pasar das cousas-...
* un conformismo xeralizado, que implica uniformidade ou
desinterese polas cousas.
* unha especie de indiferencia
frente ás ideas ou conducta dos demais.
* unha instrumentalización xustificativa da presencia
estranxeira, que espera a súa desaparición ou a súa hibridación ou a súa
neutralización, de modo que se asimile á sociedade maioritaria, para que non se
-diferencie ou particularice-, en relación coa sociedade maioritaria dominante.
* renegar das crenzas, ideas propias e conviccións.
Formas graves de intolerancia
Despois de longos anos expectantes ante a chamada -guerra
fría-, todos tiñamos a esperanza de que no planeta terra os humanos camiñasen a
solucións pacíficas dos conflictos e que as desigualdades, que moitas veces
están na orixe deses conflictos, se remediasen. Pero esta esperanza veuse
abaixo coa aparición de conflictos rexionais e hostilidades entre os pobos, as
guerras entre comunidades, problemas cada vez maiores de pobreza, de
refuxiados, inmigrantes e dunha ampla epidemia de intolerancia.
Existen diversas formas de intolerancia, que revisten
gravidade no mundo actual. Citamos algunhas delas.
O sexismo
O sexismo supón unha forma de discriminación das mulleres nos
tempos actuais, a pesar de terse mellorado algo, en comparación co pasado.
O sexismo supón unha serie de políticas e comportamentos que
exclúen ás mulleres dunha plena participación na sociedade e no disfrute de
todos os dereitos humanos, atribuído ó suposto de que os homes son humanamente
superiores ás mulleres.
Existe un uso sexista na linguaxe (vocabulario, libros...)
que van establecendo unha imaxe do home e da muller. Isto tamén se extende á
educación, publicidade, política e cultura. Do mesmo xeito no traballo tamén
existe unha división sexual. O traballo doméstico, o traballo asalariado e a
dobre xornada son algunha das formas que amosan estes comportamentos
discriminatorios cara á muller e por tanto intolerantes.
O sexismo non é exclusivo do mundo occidental. Nos medios de
comunicación aparecen tamén noticias que nos indican diversas formas de
intolerancia en paises non occidentais. Pénsese na extirpación do clítoris nas
mulleres exipcias e doutros casos que misturan o ancestral co relixioso e boas
doses de integrismo.
O II Programa de de Acción Comunitaria pretende seguir o
proceso de cambio cualitativo nas políticas de igualdade, propoñendose a
consecución de dez grandes obxectivos:
1. Aplicar e desenvolver a lexislación igualitaria.
2. Promover a participación equitativa das mulleres nos
procesos de elaboración e transmisión do coñecemento.
3. Equilibrar cualitativa e cuantitativamente a participación
das mulleres no mundo laboral.
4. Difundir unha imaxe social das mulleres axustada a súa
realidade actual.
5. Promover un reparto equitativo de responsabilidades
domésticas.
6. Incrementar a participación social e política das
mulleres.
7. Propiciar o acceso das mulleres ós postos de decisión.
8. Mellorar os aspectos sanitarios, que afectan
especificamente ás mulleres.
9. Insertar socialmente a colectivos de mulleres afectados
por procesos de marxinación.
10. Integrar as políticas de igualdade no marco
internacional.
O etnocentrismo pechado
O etnocentrismo podémolo definir como -unha mentalidade para
a que o propio grupo é o centro, e calquera outro grupo é valorado en relación
con el-.
Dalgunha maneira todos e todas temos unha sensibilidade
etnocéntrica, en canto que a nosa cultura é parte da nosa historia e ademais
algo que vai conformando a nosa biografía persoal. Pero o perigo de
intolerancia está en converter a esta cultura en algo absoluto.
Unha cousa é ter presupostos, comportamentos e hábitos
propios dunha cultura e outra, ben distinta, é
alimentar prexuizos etnocéntricos. A superación destes supón a adopción dunha
actitude crítica, que valeira a nosa mente da ilusión de posuír o monopolio da
verdade absoluta.
Criticamos, xa que logo, a cultura do etnocentrismo pechado,
do etnocentrismo como prexuizo. Segundo Remo Cantoni14:
-Pode afrontar a non fácil tarefa de criticar as propias
estreiteces e cerrazóns etnocéntricas somente aquel individuo ou aquel grupo
social que teña a capacidade intelectual, o valor moral e a imaxinación
creadora de asumir como cadros de referencia, para xulgar a validez do propio
-etnos-, non só o propio grupo, senón tamén os demais grupos, que viven en
situacións institucionalmente distintas e segundo escalas de valores e sistemas
normativos que se diferencien dos nosos (...)
A superación dos dogmas etnocéntricos é quizais o problema
máis urxente do noso tempo. A persistencia deses dogmas agudiza os xa graves
contrastes sociais, inflama os prexuízos raciais, predispón en actitude de
tensión e de odio a unha nación en contra doutra, a un grupo social en contra
doutro, fai imposible a convivencia pacífica e a colaboración dos pobos e das
culturas. Mentras nos empeñamos en identificar o valor da civilización co
sistema cultural no que temos nacido e medrado, coas institucións que os nosos
preguiceiros hábitos mentais non teñen o valor de criticar, cos nosos
comportamentos tradicionais que interpretamos como manifestacións inmutables da
eterna natureza do home, os espectros amenazadores e inminentes do racismo, do
imperialismo da sociedade ideoloxicamante hermética e do grupo sectario e
violento non desaparecerán nunca-
Existen grupos nacionais que son etnocéntricos, en canto que
tenden a valorarse a si mesmos como superiores a outros grupos de fóra. Por
outra parte é propio dos grupos dominados recoñecer a superioridade dos
dominantes, especialmente nas dimensións de competencia e nos atributos de
riqueza, éxito e intelixencia.
O racismo
Unha das lacras máis lamentables da historia da intolerancia
é a historia do racismo. A ideoloxía de que existen razas superiores e
inferiores, de que a raza moldea a cultura e naturiza as diferencias sociais,
resulta dun proceso histórico, con aportacións de filósofos, teólogos
, anatomistas, fisiólogos, psicólogos, historiadores...
Dentro desta historia non podemos esquencer a doutrina
medieval católica sobre a -pureza de sangue- para distinguir, segregar e
excluír a musulmáns e xudeos.
Ata o século XIII os musulmáns, xudeos e cristiáns conviviran
na Península Ibérica nun clima de relativa tolerancia.
Este clima dexenerou a mediados do século XV, nunha doutrina
racista do pecado orixinal. A partir deste momento, a descendencia de xudeus e
musulmáns foi concebida como unha mancha permanente. O auténtico cristián de
raza era o cristián vello, é dicir, non contaminado polos xens da etnia xudea,
árabe ou bereber.
A partir do século XVII comenzan a aparecer diversas
tipoloxías e clasificacións raciais, que intentan xustificar a existencia de
razas inferiores e superiores.
O paradigma do racismo político foi o nazismo e o -apartheid-
sudafricano. Con el aparece o racismo político que aporta, amais de proxectos e
programas, unha estructura ideolóxica a tódolos elementos difusos do racismo
fragmentado.
Hai poucas semanas apareceu nos EEUU, o libro -The Bell
Curve- de Charles Murray e Richard Herrnstein. Neste libro os autores afirman
que a orixe das diferencias sociais hai que buscala nas desigualdades da
intelixencia. Pero van máis lonxe aínda e sosteñen que a raza negra é
xeneticamente menos intelixente que a branca, o cal condea ás persoas de raza
negra a unha irremediable inferioridade social. Esta idea xa non é nova e
parece demostrar un renacemento das teorías xenetistas. Non existe en todas
elas ningunha consideración ás influencias do medio ambiente socio-familiar
sobre os rendementos intelectuais das persoas negras.
Este tipo de ideoloxías reavívanse periódicamente.
Normalmente forman parte dunha campaña política para reducir as prestacións
sociais. Nos anos 20, cando as autoridades dos EE.UU. estaban preocupadas pola
avalancha de emigrantes, conseguiron demostrar que o 83% dos xudeos inmigrantes
eran imbéciles, desde o punto de vista intelectual. Anos despois Eysenck, un
psicólogo inglés, considerou que non só os negros eran menos capaces, senón
tamén outros grupos étnicos como os italianos, os españois, os portugueses e
gregos.
Claude Levi-Strauss dá unha definición do chamado -racismo
científico-, que resumimos en catro enunciados:
a. Existencia dunha correlación entre o patrimonio xenético,
por unha banda, e por outra, as capacidades intelectuais e as disposicións
morais.
b. Ese patrimonio xenético é común a todos os membros de
determinados grupos humanos.
c. Eses grupos chamados razas poden xerarquizarse, en función
da calidade do seu patrimonio xenético, e
d. Esas diferencias autorizan ás razas consideradas
superiores a dominar, explotar e, eventualmente, destruír ás outras.
O racismo é un sistema ideolóxico máis complexo que o simple
etnocentrismo. O racismo lexitima a subordinación e o rexeitamento
, proclamando que o exogrupo é esencialmente (bioxenética e
culturalmente) inferior. No racismo existe unha ideoloxía que xustifica a
evitación social e a dominación, por referencia ás características inalterables
dun grupo particular e un conxunto de normas sociais que prescriben un tratamento
diferencial cara a eses grupos.
No racismo concorren todas as ideoloxías, actitudes,
comportamentos, modelos individuais, políticos, económicos, culturais, sociais,
que teñen por efecto mante-lo poder, a influencia e o privilexio dun grupo
étnico e\ou territorial sobre outro.
Para algúns autores existen basicamante tres variedades de
racismo, que nalgúns aspectos poden confundirse coa xenofobia, que trataremos
no apartado seguinte:
a. O racismo de alarma: que comporta unha actitude ofensiva e
discriminatoria, que nace da superposición ou adición dunha diferencia
somática, étnica, cultural... é un factor de alarma social, derivada de
-sentimentos de angustia- provocados por ameazas sociais (tráfico de drogas,
microviolencia contra persoas e propiedade, difusión de enfermidades
contaxiosas...). Esta ameaza pode ser real ou percibida como tal, baseada na
necesidade de atribuír -males- a alguén externo á propia comunidade.
b. Racismo concurrencial: que comporta unha actitude ofensiva
e discriminatoria, que xorde da defensa do control simbólico e material do
territorio e dos recursos. Pénsese nunha disputa de postos de traballo nunha
sociedade na que existe moito paro. Isto está a suceder, tanto no noso país
como en varios do noso entorno cultural. A pesar de
todo dáse a paradoxa que moitos inmigrantes, legais e ilegais, seguen ocupando
os postos de traballo máis duros e perigosos, que os nativos rexeitan.
c. Racismo cultural: tamén chamado -intolerancia
etnocéntrica- supón unha actitude ofensiva e discriminatoria, que nace da
defensa da propia cultura, sistema de valores e estilo de vida, e do
rexeitamento (ou desprezo) da cultura, valores e estilos de vida alleos.
As tres formas de -racismo- maniféstanse misturadas e
raramente de maneira pura. O racismo adopta formas diversas nos distintos
países, en función da historia, cultura ou outros factores sociais, aínda que
como nexo común adoita conlevar discriminación, segregación espacial,
rexeitamento da cultura e dos valores alleos, practicando abertamente a
fustigación ou a violencia cara á víctima ou ó seu colectivo, amosando a súa
exprexión máis criminal no escravismo, no holocausto, no apartheid ou na
limpeza étnica.
As fronteiras do mundo péchanse para os máis de 15 millóns de
refuxiados que foxen da guerra e da fame. No último decenio triplicouse
amplamente a poboación mundial deste grupo de marxinados. En toda Europa
prodúcense movementos de ultradereita que conlevan violentas actitudes de
racismo contra grupos de persoas que proveñen doutros países. Cada vez máis
atoparemonos coa realidade de ter que convivir con outra xente de distinta raza
ca nós e coa que deberemos adoitar actitudes de tolerancia e solidariedade.
Recollemos como significativo o testemuño do antigo dirixente alxeriano Ben
Bella, quen afirmaba nun diario español:
--Que absurda sería unha España que acollese cos brazos
abertos ós polacos e rexeitase ós marroquinos e alxerianos, unha España que
intentase controlar a inmigración, despregando o exército nas súas fronteiras,
como fai Italia. Non hai policía ou exército que poida resolver este problema.
Anque Europa diga: -imos vivir ben dentro do noso muro e ignorar ó resto do
mundo-, o resto do mundo non ignorará a Europa. O Sur é un gran arrabalde de
chabolas, que ten diante un terreo de golf.¿Que pode ocorrer?.
Unha invasión do terreo. Para impedilo só existe unha fórmula: que ese
arrabalde viva mellor.Europa debe axudar ós paises do Sur a desenvolverse
seguindo os seus propios vieiros-.
A Xenofobia
A xenofobia é un prexuizo etnocentrista que conforma
actitudes de antagonismo, rexeitamento, incomprensión, receo e fobia contra
grupos étnicos ós que non se pertence.
A xenofobia é unha aprehensión e aversión cara os
estranxeiros e persoas doutras culturas, en base á crenza de que o -estranxeiro-
perxudicará á sociedade.
A xenofobia conleva a intolerancia, de igual xeito que o
racismo, a hostilidade fronte ás persoas que proceden doutros lugares ou
países, fronte á súa cultura, os seus valores ou tradicións. O prexuizo permite
á maioría ou colectivo étnico dominante arbitrar medidas discriminatorias
contra outras realidades étnicas.
Asi, pois, a xenofobia, de igual xeito que o racismo é un
prexuizo, en canto que supón unha opinión ou sentimento, normalmente
desfavorable, formada a partir dunha información a miúdo inadecuada e limitada
ou mesmo sen facer referencia a algunha información, coñecemento, pensamento ou
razón. Por outra banda supón unha discriminación, en canto que conleva un
tratamento diferente e desigual dunha persoa por pertencer a un grupo
particular, baseada nunha posición arbitral en relación co detentamento de
poder. Por último, na xenofobia funciona o estereotipo, é dicir, unha
categoría, baseada nunha inadecuada información, que encadra ás persoas,
atribuíndolles determinadas características asociadas a esa mesma categoría.
Se atendemos ó suxeito, poden distinguirse tres clases de
xenofobia:
1º. Xenofobia social latente ou difusa: cando existe unha
animadversión contra ó estranxeiro (o de fóra), por causas pasadas ou actuais,
que poden ser moi diferentes: militar, política, relixiosa, cultural,
económica, social, ou combinada con algunha destas formas. Tal sería o caso da
antipatía histórica entre franceses e alemáns, franceses e españois, contra os
inmigrantes estranxeiros, contra os xudeus (neste caso por motivos supostamente
relixiosos)...
2º. Xenofobia teórico-ideolóxica: propia das teorías e
ideoloxías políticas que afirman o propio grupo (etnocentrismo) en oposición a
outros, ós que se responsabiliza dos males e problemas daquel. Tal é o caso do
nazismo, do nacionalismo vasco de 1900º1939, (nacionalismo xenófobo na teoría,
pero non na práctica) e o norteamericano (nacionalismo non xenófobo na teoría,
pero sí na práctica)...
3º. Xenofobia política ou simplemente política: â o resultado
da articulación e potenciación mútua das dúas anteriores; é dicir, cando unha
ideoloxía nuclearmente xenófoba , prende socialmente,
esta adoita ir unida a nacionalismos totalitarios ou autoritarios. Tal é o caso
do nacionalsocialismo dos anos 30, da Serbia e Croacia actuais, da xenofobia
xenocida por parte do nacionalismo democrático norteamericano.
Un dos grupos sociais que sofren xenofobia e intolerancia é o
dos xitanos. En Galicia viven uns 8.000 xitanos, que forman unhas 1.650
familias. Isto supón un 2% dos máis de 400.00 xitanos españois. Están
distribuidos nas sete grandes cidades galegas nun 70% do total. A Coruña, O
Ferrol, Pontevedra, Vigo e Ourense teñen as máis altas porcentaxes de xitanos.
A maioría da comunidade xitana galega, un 80% pertencen ós
chamados -xitanos galegos-, que se asentaron na nosa Comunidade polos anos 60.
Os xitanos galegos forman unha comunidade diferenciada fronte ós xitanos
béticos, cataláns ou casteláns. Existen diferencias entre os membros deste
grupo social e así os xitanos casteláns, que se asentaron en Galicia
distínguense por disfrutar dun nivel de vida sensiblemente superior ós demais e
por demostrar unha maior tradición de convivencia e hábitos de comportamento
social.
Os -xitanos zamoranos- constitúen o segundo grupo máis
numeroso, que se estableceu en Galicia polos anos 70, adicados á venda
ambulante. Viven maioritariamente en vivendas da súa propiedade. Teñen postos
de venta e niveis superiores de formación. Viven maioritariamente en Marín, Tui
e O Porriño.
A comunidade xitana complétase con outros grupos de xitanos
portugueses en Ourense e húngaros (un 2%) en Pontevedra.
Como sinalan Geles Botas e outros:
-Cómpre deixar constancia de que houbo evolución e, por
conseguinte, cambios. Partimos duns principios básicos e fundamentais:
1. Os xitanos responden na súa organización ó concepto de
familia extensa, que cumpre as súas funcións de: reproducción, crianza,
educación dos fillos, autoridade xerárquica, seguridade colectiva e
solidariedade coa familia, ascendentes e descendentes.
2. Son unha minoría étnica con tradición oral, costumes e
formas de vida moi peculiares e arriscadas, quizais por marxinación histórica e
por automarxinación como defensa.
3. Teñen tendencia á autonomía en tódolos aspectos da vida e
unha organización de roles moi definidos: o ancián, o fillo maior, a muller, o
tío...
4. O sentimento colectivo familiar predomina sobre o
individual. O individuo non conta, e isto vémolo sobre todo no momento de
cumprir condenas por delitos non cometidos.
5. Poboación, en xeral, moi xove e con alto índice de
analfabetismo.
6. O traballo concíbese como necesidade e non coma un fin en
si mesmo
Poderíamos enumerar, entre os cambios:
1. O asentamento na periferia das grandes cidades
industriais.Pasaron polo campo, sen arraigar nel. Son sedentarios. 2. Xa non
son indocumentados, case todos están empadroados.3. Con dificultades van
entrando na burocracia: os seus coñecementos sobre papeleos administrativos son
mínimos.
O que non fixeron as pragmáticas nin
as persecucións, estao facendo a droga: desxitanización-.
Unha educación para a tolerancia debe ter como finalidade o
respecto á diferencia , a pluralidade diferenciada,
que respecte o que os xitanos sexan protagonistas da súa propia historia.
Segregación e discriminación
Os fenómenos sociais de segregación e discriminación
acompañan ó racismo e á xenofobia.
A segregación mantén a persoa ou o grupo segregado a
distancia; resérvalle espacios propios, que só poden abandoar en determinadas
condicións, máis ou menos restrictivas.
A discriminación impón un trato diferenciado en diversos
ámbitos da vida social, con características humillantes e degradantes.
Na práctica segregación e discriminación adoitan combinarse,
como sucedera na Africa do Sur, onde o -apartheid- conlevaba tamén unha
organización económica da producción, que convertía ós negros nun grupo
socialmente dominado, a mais de segregado.
Asimilación, Integración e Mestizaxe Cultural
A asimilación é unha acción de política cultural co obxectivo
de facer desaparecer os sinais de identidade orixinais dunha determinada
cultura. A cultura sometida chega a ser substituída pola cultura dominante. O
resultado final é a transculturización (cambio de cultura) ou\e a
aculturización (proceso de privación ou perda de certa parte da cultura dunha
persoa ou grupo). A asimilación encobre un acto de intolerancia violenta por
parte da cultura dominante e o abandono da comunicación intercultural.
A integración afirma a capacidade dun grupo para manter un
intercambio de valores, normas e formas de comportamento con outros grupos
desde unha posición de igualdade, de tolerancia participativa e non
discriminatoria. A dinámica da integración implica a minorías e maiorías, busca
a comunicación entre as diversas culturas nun clima de igualdade e de respecto
ás diferencias.
A mestizaxe cultural
resulta da interacción entre culturas diferentes. O resultado é unha nova
cultura, que asi sexa.