7.
ENXEÑEIRÍA E DISCAPACIDADE.
Resumo:
Introducímonos no mundo da discapacidade
e o estudio. Imos a falar da
miña experiencia persoal
como alumno discapacitado en Inxeñeiría (Vigo) e
Doctorando na Coruña.
Para comezar quero ser agradecido, as axudas
das ONG´s son positivas e a loita persoal
vese, non hai que esaxera-la. Querer, crer, loitar e suscitarche que podo
afrontar tódalas dificultades que se me presenten é unha actitude positiva. Non
amedrentarse e afrontar os problemas, non acomodarse. Se estudar
telecomunicacións non é tarefa
doada, xa por si mesma, con algunha discapacidade é aínda un reto máis difícil e temos de sabe-lo ó
comezar.
Introdución
Hai temas incómodos en si mesmos,
e dun destes quero falar hoxe.
É algo que sufrín nas miña persoa dende que nacín, e creo ter algo de coñecemento das dificultades que calquera
estudante ou profesional da
inxeñeiría ten para desenvolverse dentro do eido que nese momento lle oque vivir.
Antes de nada hai que dicir
que cada tipo de discapacidade é un mundo distinto,
diferente, completamente inconexo con outros. Aparte
cada discapacidade, ó ter
as súas peculiaridades, tamén
ten un tipo concreto de marxinación, aínda que exista un denominador común: a loita contra a marxinación social e/ou
profesional.
A miña experiencia como estudante
de inxeñeiría foi moi dura como a de tódolos telecos, e se a iso temos que engadir-lle unha
discapacidade física, resulta como escalar o Everest
sen osíxeno. Por iso, se mo permitides vou
falar da miña, aínda que logo saque conclusións xerais, válidas para o resto da xente
que sofre algún tipo de exclusión social por mor da súa discapacidade.
Se o prefiro facer así é para non perderme en
teorías, que quedan moi bonitas e que logo non serven para nada. Como xa pasaron
uns anos desde que lin o meu proxecto, intentarei
ser o máis obxectivo
posible, xa que desde o odio ou
o rencor non se logra axudar a ninguén,
nin expoñer un problema que
poida padecer outra xente.
Teño recoñecida unha minusvalía física do 50% con carácter permanente, que
me afecta á motricidade na
parte dereita do meu corpo e a fala. En si mesmas, estas características propias da miña minusvalía non terían que
ser problema para levar unha vida completamente
normal (e como estamos entre técnicos, co de “normal” refírome
á poboación que está na
parte ancha da campá de Gauss). Nunha
vida afastada da sociedade
“intelectual”, como moito impediríame
facer determinados movementos físicos tan parvos como
levar un café na man sen
que se me derrame polo chan ou
días que me atopo cunha
grande tensión no pescozo e que non podo emitir un
fonema recoñecible. Pero se queremos ser “animais sociais”, como diría
Voltaire, temos que asumir que estamos en interacción
con outras persoas que, á súa vez, son á súa vez mundos con
prexuizos, educacións
diferentes, etc.
E neste
contexto é no que me tiven que criar e desenvolverme
como persoa.
Quizais, cando era máis pequeno, non me daba conta de que
era “diferente” porque sempre tiven
moita facilidade para
abstraerme da “realidade”, ata que chegou a adolescencia e comecei a
ter mozas como compañeiras
de clase. Eu viña dun mundo
moi “masculino”, dado que no meu
colexio de Xesuitas, naquela época, non había mozas ata o bacharelato:
“xusto o mellor momento para que
entrasen nun colexio ata entón masculino”
Elas foron a primeira referencia da miña discapacidade, porque ata entón a miña experiencia puido ser de dor, pero non de
exclusión.
Alumno
universitario
Na universidade as cousas complicáronse porque me
lanzaba ó mundo, afastado dos meus
pais e tiña que aprender a desenvolverme soiño. Lembro o intento de levar unha grabadora ás clases, pero a moitos profesores, e iso é moi respectable, non lles facía graza
a idea. Unha das primeiras,
e a máis obvia das dificultades que tiven foi a de tomar apuntes, que
aínda a día de hoxe, segue sendo un pequeno suplicio. Tiven que desenvolver non só a
musculatura do brazo, senon tamén
as habilidades sociais para facerme
“amigos” e conquerir apuntes doutros. Tanto foi así que en quinto de carreira,
controlaba grande parte do “mercado de apuntes e exames”;
o asunto era sinxelo: tiña moitos
apuntes e exames doutros
anos que cambiaba por aqueles que me faltaban. Se un compañeiro non tiña con que “pagarme” dicíalle:
“pois decátache de tal e
tal”. O final os derradeiros anos de carreira foron unha conxunción de intereses pois todos queriamos saír daquel “inferno”.
Había o que ocultaba apuntes e exames. Eu no fondo ríame pois sabía que
con moita probabilidade
sacaría a mesma nota que eu:
UN SUSPENSO.
Tamén a imaxe ante os profesores foi unha dificultade o principio. Na Escola de Telecomunicacións
de Vigo eu tiña a sensación de estar fóra de lugar, que aquel era sitio para “xente perfecta” e moi
“inteligente” (de verdade, aínda
ninguén me deu unha resposta convincente do que
é iso tan valorado entre os enxeñeiros).
Ata tiven o principio a sensación de que os profesores
mirábanme pensando, e este tipo, ¿de onde saíu?. Moito
máis humillante e doloroso é decatarche
por detrás do desprezo de certos
docentes cara á miña persoa,
por non ser “igual aos demais”,
sen esquecer que exactamente igual fixeron con moitos outros que para eles “non daban o nivel” para ser enxeñeiro. En certa medida, tiña,
como outra moita xente, a sensación de que había profesores, que xogaban a “ser Divos”. Tiven que loitar moito para chegar ata onde estou e iso imprime carácter, aínda que
non sempre para ben. No meu caso, un “exceso de testosterona” que me levou a moitos enfrontamentos estériles, pero paradóxicamente
sen este carácter de “guerreiro” non podería acabar nin o primeiro ciclo.
Terceiro ciclo
Pero estudar era o camiño
que eu elixira. A día de hoxe estou preparando o Terceiro Ciclo no Departamento de Electrónica e Sistemas da
Universidade da Coruña, logo de rematar a carreira con complexo de “bobo”, de non dar o nivel, cun expediente do que me sonroxo
cada vez que mo piden para algún trámite oficial; ata
hoxe en día, que non tería razóns para pensar así da miña mesmo, hai momentos que dubido da miña capacidade. E todo isto leva o custo engadido da adaptación
social, que no meu caso, como no de moitas persoas que sen ter discapacidade eran
diferentes, supuxo anos de tratamento
psiquiátrico para aplacar os momentos depresivos dunha
carreira que cheguei a
pensar que era interminable. (¿Alguén cre que algunha carreira merece tanto? Mellor estudar Oposicións a Rexistrador da Propiedade ou económicas). Paseime catorce
anos loitando contra min mesmo nun entorno hostil e que quizais eu por ese “exceso de
testosterona” convertín en moito
máis duro do que realmente era.
Consellos
¿Que consellos podería dar
a unha persoa cunha minusvalía que quixese estudar Telecomunicacións? É unha resposta á vez doada e difícil de contestar, porque ata que non estás ante
un caso concreto non podes avaliar as dificultades físicas e sociais da mesma. Pero si podo
dar unhas regras xerais que poden valer para case todos:
Primeiro, poñerse en contacto cunha asociación de minusválidos. En Galicia hai dous que traballan
moi ben, e que son a
ONCE-Fundación ONCE e a Confederación Galega de Minusválidos (Cogami). Elas, ademais de contar cuns grandes profesionais, poden orientar a un discapacitado nos seus dereitos e darlle apoio en todo o que sexa preciso.
Segundo, ter moi claro que eres enxeñeiro vocacional, que non che
vale outra, que é o teu soño. En palabras de Virgilio: “poden porque cren que poden”, ou o que é o mesmo: “Querer non é poder senón
que CRER É PODER”. As dúbidas, son o primeiro billete para o fracaso.
Terceiro, algo de mala leite, en sentido positivo da
expresión, é dicir, non amedrentarse por nada nin por ninguén, non no de andar
continuamente enfadado co mundo, xa que iso leva de xeito inevitable á
autodestrucción. Como reza un proverbio chinés: “se che caes sete veces, levántate oito”. O que non a teña non
sobrevivirá o “inferno de teleco”.
Cuarto e derradeiro, saber perdoarse
as limitacións, os erros, pois se non serás un amargado que se pasará a vida culpando
o pasado. Unha frase que me axudou
en malos intres foi unha dun gran xesuita
que tiven a honra de coñecer,
D. Isidro González Modroño, tamén
enxeñeiro de telecomunicacións.
Unha vez, charlando con el díxome:
“Javier, ninguén fracasa naquilo
que é a súa verdadeira
razón de ser”.
Actitude vital
Esta derradeiraa frase resume a miña
actitude vital, tentar chegar
a aquelas cousas que a sociedade veta a aqueles que dalgún xeito ós
que son “diferentes”, entendéndo como tales os que polas súas dificultades
intrínsecas teñen que loitar
moito máis para conqueerir un soño polo que
deberán de amosar que son tan válidos como as persoas “normais”. O meu soño non se realizou do todo nin se
realizará, pois non hai
nada peor para o ser humán que se cumpran tódolos seus desexos,
pero estou satisfeito de
que o tempo, se algo me concedeu, é madurez para
apreciar que as cousas que dependen do noso esforzo van saíndo e iranse cumprindo en maior ou menor medida. Sempre gardarei como ouro en pano no meu corazón aquela frase daquel xesuita, cuxo recordo anímame a non caer na desidia nin no abandono, aínda que o final, ben é certo, que un libremente opta por FACE-la súa ou queima-la
no “Monte do Destino”.
Se algún enxeñeiro ou estudante
vese dalgún modo reflectido nalgún aspecto, pódese
poñer en contacto comigo: jbiurrun@udc.es.
Enlaces de
interese:
Información
xeral ;
www.once.es, www.cogami.es
Sobre axudas técnicas: www.cidat.once.es
A modo
de conclusións
Son obvias:
as dificultades que entraña de por si unha carreira universitaria, singularmente de ciencias e enxeñeiría en telecomunicacións
(Vigo) son obxetivamente grandes. Estas acrecéntanse se o estudante é
discapacitado e ten que enfrontarse ás mesmas probas que os demais
alumnos.
Non é este un artigo de choriqueos ou lamentacións senón que cabe toma-lo en positivo. O esforzo,
o logro, o camiño, hai que loitar por aquilo que se quere e no que se cree e poñer os
medios. Recomendamos expresamente o apoio de organizacións que, como a Cruz Vermella,
Cogami a Once ou nós (Inclusión) e outras máis que non citar é inxustiza que cometo, fan todo o posible.