ARTIGO 2.
A INSERCION SOCIAL DOS INMIGRANTES. POR LUIS LEIRO, ASOCIACION
INCLUSION.
RESUMO
Nun
entorno como o que estamos a vivir, de trocabilidade xeral e continua, a eclosión do fenómeno das migracións tamén esta a ser suliñable no noso país. Así este
colectivo xa representa unha
cifra salientable, posúe unhas determinadas características e sofre
algúns procesos de inserción complexos na súa aplicación práctica.
LEI DE EXTRANXEIRÍA.
A
consabida Lei de extranxeiría
esta a traer numerosos efectos colaterais no eido social.
Temos o
problema da regularización , papeis
para todos que reclamabamos dende as ongs, protexendo os máis febles os inmigrantes que fuxen
da pobreza e a misería na
procura dun “mundo mellor”,
é paradóxico que en Galicia é onde menos demandas foron admitidas (o 88,01%), dez
puntos por baixo da media nacional. Así son, de
momento, 411 (aquelas con documentación completa), é dicir, un contrato de traballo e
os certificados de empadroamento e de antecedentes penais. Das 56 restantes, 44 están pendentes
da entrega do certificado.Pontevedra é a provincia
con maior número presentado, 170; seguida da Coruña,
164; Lugo, 80; e Ourense, 53.
Todo isto a pesares dos bos agoiros que tiñamos durante o proceso onde moitos “ilegais” se achegaban a nós ca ilusión de que se lle cumpliran os seus dereitos básicos; contrato de traballo,
salario digno,… ben certo é
que non é doado de abordar xa
que logo interfiren moitos aspectos
que trataremos de percorrer
modestamente.
O FENOMENO DA INMIGRACION.
A inmigración é un fenómeno común nas rexións desenvolvidas.
A confluencia de taxas de natalidade
baixas e o diferencial no nivel e calidade
de vida respecto doutras rexións
ou países menos favorecidos, exerce
unha lóxica atracción que
determina a existencia de fluxos migratorios.
A relativa permeabilidade das fronteiras,
a existencia de mercados de traballo con custos relativamente elevados e os sistemas de protección
social e xurídica que caracterizan ós países europeos, coadxuvan ó
feito de que a inmigración se convertese nunha realidade contemporánea
que, habida conta das proxeccións
demográficas, tenderá a incrementarse nos próximos anos.
Neste marco,
Galicia non constitúe unha
excepción. A pesares de que a inmigración na nosa rexión é inferior á que se
produce noutras zonas de España e de Europa, e de que
presenta características distintas, parece evidente que se trata dun feito crecente e
irreversible. Debe considerarse como unha
consecuencia de varias décadas de baixa natalidade, do aumento do nivel de vida e do conseguinte freo da emigración que caracterizou
a nosa rexión en épocas
anteriores. Precisamente este tránsito da emigración á inmigración,
representativo do desenvolvemento de Galicia nos derradeiros anos, presenta unha
singular esixencia moral e de solidariedade
dos galegos para cos emigrantes, en xusta reciprocidade ó recente devir histórico e en
memoria dos nosos propios emigrantes.
As previsións, en relación co impacto do fenómeno
migratorio no noso mercado laboral, prevén un rápido
incremento do continxente anual de permisos de traballo. No conxunto de España, anque as magnitudes posibles ofrecen claras discrepancias apúntanse crecementos
significativos, dende a duplicación dos actuais, ata
a multiplicación por dez nos próximos anos. En calquera caso, a tendencia ó incremento do número de
inmigrantes e os seus efectos sociais,
laborais, educativos ou residenciais, suxiren a
conveniencia dunha reflexión estratéxica
e da adopción das medidas necesarias en cada área.
No caso de Galicia, sendo complexo o cálculo deste
fenómeno, convén admitir como tese o aceleramento do fluxo de recepción de inmigrantes. O envellecemento
da poboación galega, unido ás
necesidades do noso mercado de traballo
en relación cos nosos niveis
de producción, fundamentan estas previsións.
Sen embargo, e fronte a consideracións
negativas deste fenómeno, baseadas
con frecuencia en razoamentos de dubidoso
sentido ético e económico, o certo é que a
inmigración pode contemplarse como unha oportunidade antes que como unha ameaza:
• En primeiro lugar, porque contemplada como un proceso de pura
substitución demográfica, a inmigración axuda ó relevo xeracional.
• En segundo
lugar, e dende unha perspectiva máis
economicista, a inmigración permitirá manter os niveis de producción, incorporándose habitualmente a aqueles empregos menos desexados por unha poboación autóctona que incrementa con rapidez o seu nivel de cualificación.
• En terceiro lugar, considerando a
relación económica e social, a inmigración permite o sostemento dos sistemas de protección social, en particular da atención
sanitaria e das pensións. Obviamos aquí, aspectos
relativos á solidariedade entre rexións
e países, así como fenómenos conxunturais
relacionados con situacións de conflicto ou desprazamentos organizados.
CONCLUSIÓNS
En calquera
caso, e a modo de primeira conclusión, a inmigración na
próxima década incrementarase en Galicia de maneira notable. E isto, con
independencia dunha recuperación dos índices de natalidade neste período, dunha reducción significativa do desemprego
o do aumento da nosa taxa
de actividade ata niveis
medios europeos. Xustifican esta afirmación, o baixo crecemento da oferta de traballo autóctona e o previsible desaxuste
entre esta oferta e as necesidades de man de obra de certas ramas de actividade.
Unha segunda
conclusión, de tipo valorativo, lévanos a considerar a inmigración como un fenómeno positivo, tendo en conta a nosa situación demográfica, laboral e social. Na Galicia do 2010, os inmigrantes residentes en Galicia
non serán soamente máis que
na actualidade, senón que o seu peso cualitativo
resultará fundamental para o mantemento da producción
e os servicios, especialmente en determinadas áreas de actividade.
En terceiro
lugar, convén ter presente o impacto do fenómeno
migratorio, prevendo as necesidades que xerará
no ámbito educativo, social, sanitario ou
residencial, e anticipando políticas de integración que eviten calquera risco de marxinalidade. Neste sentido, a educación dos nosos
mozos nunha perspectiva integradora, aberta a outras culturas e
realidades, dende este mesmo momento, debería converterse nunha prioridade.
Centrándonos nos aspectos propios que
presenta a inmigración respecto do traballo e a
protección social, convén formular algunhas propostas que permitan abordar con éxito a realidade descrita con anterioridade.
Partindo do convencemento
de que no mercado laboral galego estará presente un
número relativamente elevado de traballadores
inmigrantes, a primeira preocupación debe ser a
garantía dos seus dereitos fundamentais no ámbito laboral e social. Os aspectos xurídicos que consolidan a igualdade
e a non discriminación pola súa
condición de inmigrantes, deben vixiarse
especialmente. Neste sentido, administracións
públicas, axentes sociais e
entidades de iniciativa social deben asumir o compromiso da igualdade
de trato en tódolos ámbitos da vida social, convertindo a sociedade galega da
próxima década nun referente ético, sustentado sobre
a súa capacidade de
integración
Bibliografía.
*Alonso González, Ángel e Álvarez Gómez, Julio: “Entorno os
conceptos de crecemento e desenrrolo
económico” in xornal Inclusión nº4,
www.inclusionweb.org
*Alonso González, Angel “Exclusión social I. Inclusión polo emprego” Ed. Cronicas Visuales.
Vigo 2.003
* Alonso
González, Ángel, “As
distintas caras da exclusión: a exclusión no mercado de traballo,
enfoque da Unión Europea “in Ceidir review www.ceidir.org. 2003.
*Enrique Dickmann, Poboación e
inmigración, editorial Losada s.a,,
Madrid 1996.
*Vázquez Barquero, Antonio. “Desenrrolo local. Unha estratexia para a creación de emprego”.
Ed. Pirámide. Madrid. 1988.
*Vázquez Barquero, Antonio.
“Política económica local”. Ed. Pirámide. Madrid. 1993.
*Vázquez Barquero
, Antonio e Garofoli, G: “Desenrrolo
local en Europa”Ed. Col. De Economistas. Madrid.
1995.