ARTIGO
Resumo.
A miña vida sufriu un troco
fundamental a raíz dun suceso aleatorio e impredecible, o devir dun suceso que
ía trocar toda a miña existencia posterior dun xeito fundamental. Como me din
cionta da nova situación, coma a enfoquei e o que supuxo trato de explica-lo
neste artigo que vos narro a continuación.
O primeiro intre.
Estou confuso. Saín de pesca onte,
¿foi un soño? Non está claro. Séntome moi ben, cómodo, apoltronado na cama,
posuído por un benestar; como diría, artificial. Cando consigo despexar a néboa
que obtusa o meu cerebro e alcanzo a abrir un ollo sen preguiza, a habitación
na que estou paréceme estraña. Cos dous ollos ben abertos, non só paréceme
allea á miña vida, senón que me pregunto, ¿quen é toda esta xente? Apodérase de
min unha angustia que provén da incerteza. Un pitido que adiviño, procede da
cabeceira da cama, fai que un home vestido de enfermeiro veña rápido. Outra vez
ese soño reconfortante, pleno goce da natureza, correndo, saltando, rubindo, en
fin, moitos gerundios de verbos en movemento. Esperto novamente. Este espertar
golpéame coa realidade; estou nun hospital. Non entendo nada, eu, onte, estaba
cos amigos e agora, ¿que fago eiquí? Por fin, a calma vén ó meu espírito cando
vexo aos meus pais. A tranquilidade que traen os meus pais vén acompañada da gravidade
do que ocorre. Os meus pais viven lonxe, na parte máis afastada do país, véxoos
tristes. Os médicos explícanme o sucedido. Segundo parece sufrín unha caída,
con tal mala fortuna, que me seccionei o
espiñazo. O que traducido nese intre e con palabras ás veces menos delicadas do
que o tacto esixe, é que non volverei a camiñar. Quixese explicar o que pasou
pola miña mente nese intre, pero
resultame imposible. Unha chea de pensamentos sen orde, nin lóxica,
aparvan o meu cerebro que se nega a admitir a condena que se me dictou sen ser
culpable. Pasan os días e nin sequera consigo chorar. Creo que os médicos
esaxeraron para non pillarse os dedos, seguro que nun par de meses atópome na
rúa. ¡Como pode o cerebro enganarse! Aínda que neste caso admito que foi
axudado pola morfina que se me administraba para evitar a dor de sentir o meu
corpo rachado pola metade.
Os días pasan, a situación está xa clara, unha paraplexia a nivel d10 é o
diagnóstico, o que ás claras quere dicir que para o resto da miña vida serei
para sempre un parapléxico. O único lazo que me mantén unido coa miña vida
pasada de bípedo é a miña nai. Porque sé que é humana, senón pensaría que é o
anxo enviado para coidarme. Todo o mundo fala da súa nai como a mellor, e non
quero desmentilo, pero entón, ¿que é a miña? Leva a miña dor e o seu e nunca
protesta. Engrandece o concepto de entrega, de agarimo, de que eu son a súa
vida, en fin... Permaneceu comigo no hospital prácticamente os
seis meses que alí estiven. Ás veces soa durante todo o día na sala de espera,
día tras día, semana tras semana, e cando ó fin podiamos vernos na habitación
alí viña, precedida por eses ollos que eran todo amor, a doce cara da miña nai
consolábame con só estar ao meu lado. O meu pai e o meu irmán tamén estiveron, pero
as obrigacións do traballo e a universidade eran ineludibles. Eles, separados
pola distancia, sufriron, se cabe, doutra forma pior, a de non verme e
constatar por eles mesmos que seguía vivo e que cada día ía camiño de mellorar.
Menos expresivos, notaba como os seus corazóns gardaban con avaricia a dor para
que eu non o notase. Pero cada vez administrábanme menos analxésicos e a
realidade era cada día máis punzante.
Cal era a doenza.
¿Que significa ser un lesionado medular? Pois
que da zona da lesión cara abaixo non tes dominio do teu corpo. Comezas a darte
conta do que vai ser a túa vida. Non tes control sobre a micción, e ata que che
ensinan a sondarte, levas pañais ou che poñen colectores para canalizalos
ouriños. Isto é grave pero máis o é a evacuación intestinal. Estes temas
condicionan e condicionarán a vida futura. A inseguridade na túa hixiene
provoca rexeitamento, por nada do mundo ouriñaríasche diante de todo o mundo,
¡que terrible vergonza! No hospital perdín a noción da vergonza. As enfermeiras
xogaban co meu corpo coma se dun boneco xigante. Lavábanche, cambiábanche os
pañais, suplíanche a fin de contas. Pero todo pasa, xa sabes sondarte, xa sabes
ir á ducha, xa sabes ir ó cuarto de baño... parece que unha certa luz ilumina o
teu futuro.
Outra parte vital é a rehabilitación. No ximnasio do hospital, os
fisioterapeutas ensínanche de novo a realizar xestos ou movementos que nunca
pensarías que ninguén tería que explicarche. Hai que saber pasarse á cama, o
coche, hai que saber baixar unha costa en cadeira, subir un bordillo. Malia
todo, considérome afortunado. Esta é a grande arma que esgrimín e sigo
esgrimindo na miña loita diaria. Son unha persoa alegre e optimista e non
permitín máis nada que, en contadas ocasións, que me vencese a adversidade.
Mentiría se dixese o contrario. Vexo casos de tetras que fan que eu non teña
dereito a queixarme, e eles tampouco deben porque hai vida e algo sempre se
pode facer.
Os primeiros avances.
Ós catro meses do accidente por fin
púxenme de pé. Pero con truco. Fabrícanse a medida uns bitutores cuxa función
única e principal é manter a perna ríxida. Con axuda duns andadores vou dando
pequenos saltos, ¡por fin podo coller os libros da estantería sen pedilos!. Houbo cousa boas e malas, habería moito que contar pero
desta etapa creo que xa é suficiente.
Ata este momento vivía enganado, no
hospital máis ou menos todo viña feito. Case douscentos días despois de que
saíse, entro de novo en casa, o meu añorada casa que, en poucos días, odiaría.
A casa é o reflexo do meu involuntario fracaso vital. Cando me fun deixei
noiva, unha preciosa gatita e un traballo. Agora que volvo, a noiva foise, a
gata morreu de pena e do traballo queda a pensión xa que son o que se chama un
grande minusválido e non valgo para traballar. Estes tres feitos sóubenos no
hospital pero alí era diferente, alí todos tiñamos penas e as dun dilúense na
dor xeral.
A porta do cuarto de baño é estreita e non entro coa cadeira. Caeme o mundo ós
pés, ¡Deus meu, que vou facer! A realidade empeza a golpear. Os problemas se
magnifican e empézase a escurecer o día a día. O meu pai soluciónao
momentáneamente, quitando a porta dos goznes e, para manter a privacidade,
instala unha cortina. Polo momento, salvado. Só foi ese intre; hai que adaptar
a cunca do baño, a bañeira, non sei se vou ser capaz....
O tempo pasou. Un horizonte gris preside os días. Non é puro optimismo pero
tampouco me aboco ó pesimismo. Algo que me revitalizou e que hoxe mantense, son
os amigos. Todos fóronme a visitar ao hospital nas ocasións que puideron e, xa
en casa, as visitas prodigáronse. Moito me alegra ver aos amigos, non me
abandonaron. En efecto, a túa familia e os amigos son dous alicerces
fundamentais, axudas da túa saúde mental. Pero non é só te-los, hai que
coida-los. Se antes non tiñas amigos é pouco probable que agora os teñas, a non
ser que troques o teu carácter; pero se os tiñas e non os coidas, co paso do
tempo podes perde-los. A vida de cada un segue, e aínda que a túa truncouse de
vez, a deles non. Quérenche, pero non
eres o seu centro, non teñen por que estar idolatrándoche nin
lamentándose contigo. Calquera persoa se vanagloria dos amigos que ten, por iso
creo que eles, porque algún me comentou a admiración que sente pola miña tesón
e polo meu xeito de enfocar as cousas, @preciar+se de se-lo. Entendo que non é
doado. Eles andan e ti non, non é xusto. Cando saen á rúa, uns van en
bicicleta, outros xogan ó fútbol cos fillos, etc...e
ti non podes. Non é culpa súa gozar das pernas. Ó principio, tiven envexa dos
seus actos. Xamais na vida fixeime tanto nas pernas, tanto de homes como de
mulleres, non me imaxinaba como non se daban conta da sorte que tiñan. Non é
sorte, é o corrente, o usual; só que ti, non es corrente, eres especial, vas
sentado.
Sufría tamén os avatares amorosos dos meus amigos. Uns contaban as súas
derradeiras relacións; os casados, o seu periplo e eu, soamente asentía sen
saber se un día, unha muller querería estar comigo, cun home en cadeira de
rodas. Creo que o tema dunha relación é moi importante, é onde, penso eu, que
se pode xulgar ou non o feito de ser un minusválido. É moi doado dicir a todo o
mundo que a auténtica valía dunha persoa reside nas súas capacidades. Pero
moita xente bótase atrás cando ven unha cadeira de rodas. Por suposto que nin podo
nin quero xulgar a ninguén, é unha decisión persoal. Unha noiva deixoume porque
non podía asumi-lo, pareceume ben. Non podo condenar a ninguén pola súa
sinceridade. Sei que moitas cousas non as poderei facer, e que a persoa que
conviva comigo terá que compartir as miñas limitacións. E aínda que pareza
empresa utópica, pasa. Hoxe en día, e logo dalgunha que outra relación, vivo
coa muller da miña vida, decidimos casarnos. É unha muller que sempre tivo que
apartar os moscóns do seu lado, ten moi bo tipo e é moi guapa. Quizá se a vise
pola rúa pensaría que semellante muller estaría fóra do meu alcance. Pois non.
Coñecina mediante uns amigos. O que máis lle chamou a súa atención, segundo
ela, foi que era moi aberto e simpático. Co tempo díxome que nunca se fixou na
cadeira. Sei que a ve como unha peza máis. Con isto quero dicir que ninguén
pode replegarse para ocultar a realidade do seu estado. Sempre hai e haberá
persoas que merecen a pena, e máis vale coñecer a tres delas que a cincuenta
satélites que non a vallan. Hai que esquecerse da cadeira. Algo que practico moito é ironizar sobre a miña situación. Quitas
medo ós demais. Non hai maior confianza que un amigo gásteche unha broma na que
participe a cadeira. Eu son eu coa cadeira e nas bromas que entre amigos fanse
participa o ser enteiro, no meu caso co meu apósito.
A independencia.
Un factor que me axudou moito tamén foi recuperar a miña anterior vida. Cando
por fin puiden mercar unha casa funme a vivir só. Ningún medo. Aínda máis,
algúns amigos falaban do valor que tiña o ir vivir só. Hoxe en día iso
desapareceu, é incuestionable, ninguén se acorda, é así por que si. Vivir só
revitalizoume. Fun de novo dono dos meus actos. Invitaba ós amigos a casa, a
algunha amiga, chegaba á hora que quería... o habitual. A xente sabe onde
buscarche, na túa casa. Parello coa casa, adaptei o coche. Imprescindible.
Outro toque máis de independencia. Vou e veño, quedo alí e alá. Coa miña futura
muller á menor ocasión collemos o coche e ímosnos uns días por aí.
Con estas facetas da vida cubertas, empezas a ter necesidade de encher o teu
tempo. optei por dedicarme a algo que non ten nada que
ver coa miña carreira de enxeñeiro. Matriculeime na escola de arte e oficios de
Vigo, e alí estudei durante cinco anos luthería, arte que se dedica á
construción de instrumentos musicais. fixen xa varios,
é moi gratificante ver como vas construíndo instrumentos barrocos,
renacentistas, creando beleza. Esta explosión plástica malia todo non foi
suficiente. optei tamén pola escritura. Son xa varias
as novelas e relatos que descansan no meu ordenador, á espera dalgunha
publicación, do resultado de concursos, etc..
A miña vida diaria foise enchendo
con labores moi agradecidos. Escribir, construír... crear de onde non hai
motívame sobremaneira. Reservo como calquera outra acode o meu tempo de
privacidade, alleo ó mundo para soñar e para o meu outra grande paixón: ler. Os
libros entran en casa a tríos. A falta de estanterías amontóanse en caixas,
servíndose de almofada uns a outros. Por isto e por todo digo que son afortunado. Non foi labor duns días, é un proceso que, desde
fai dez anos, veño perfeccionando. Acerto e equivócome como os demais.
Cambiaría parte do que teño por volver andar, por sentir as caricias da miña
parella; pero non todo. Non troco todo o que teño e o que agora son por volver
estar como antes. De feito, cando oio as noticias pola televisión, ou leo en
foros especializados temas de lesionados medulares, simplemente dígome que
oxalá algún día soluciónese, pero que por agora a gozar, que sempre teño sitio
para sentarme. Non hai présa, non preciso andar para ser feliz. O son, por que
me adaptei, por que a miña liña vital empeza a partires da miña situación en
cadeira. Gustaríame sentir o mar nos pés, pero o compenso baixando unha
pendente a toda velocidade coa cadeira, aprovéitome como un neno do que teño.
Repito que o que conto é como eu o enfoco. Hai outros que non foron tan
afortunados como eu porque as circunstancias físicas impídenlles realizar moito
do que conto. Teño un par de amigos en cadeira que poden contar algo
semellante. Un deles estudou dereito e hoxe exerce nun bufete; o outro tivo un
accidente no exército e hoxe enche a súa vida coa familia. Os dous han rehecho
a súa vida igual que eu. Con este último, vou a pescar de cando en vez nunha
lanchita que ten. É verdadeiramente curioso ver como nos mete un terceiro amigo
ós dous dentro. Cando algunha embarcación pasa ao noso lado e ve as dúas
cadeiras, non poden evitar un mohín de asombro. Outra situación curiosa é cando
che meten no avión. Nesa cadeira estreita na que che rebosa a chicha polos
lados. Como todo, ao principio non me gustaban estas exhibicións. Parece que
todo o mundo mírache e comenta algo. Poida que na maioría dos casos así sexa,
pero agora dáme igual. Se procurei un momento de diversión a un espectador,
mellor para el, en nada me ofende.
Nova vida.
Relatar esta nova vida de dez anos pode levar, por suposto, innumerables
palabras máis; pero a esencia está xa dita. Esta loita é persoal, apoiada
sempre polos que che queren ou por aqueles aos que pides axuda. Ninguén está
nunca verdadeiramente só a non ser que ese sexa o seu desexo, pretendín
infundir certo optimismo ós que, por desgraza, áchense nos primeiros estadios
dun accidente deste tipo. A vida cambia drásticamente pero non remata. A meta é
volver á vida, a incluírche como unha preciosa peza desta sociedade.